Gıda yerine plastik mi tüketiyoruz?

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 2018'de alınan kararla, 7 Haziran, "Dünya Gıda Güvenliği Günü" olarak kabul edildi ve insanların yeterli gıdaya ulaşmalarının yanı sıra bu gıdaların sağlık yönünden güvenli olmalarının da temel bir hak olduğuna vurgu yapıldı.

Sağlıklı koşullarda üretilmeyen gıdalar, hastalık yapan bakteri, virüs, parazit ya da kimyasallar taşıyabilirken son yıllarda artan plastik kullanımıyla birlikte gıdalarda mikroplastiğe de rastlanmaya başladı.

Paketli gıdalar, hazırlanma ve paketlenme işlemi sırasında mikroplastiğe maruz kalırken, paketli olmasalar dahi servise hazırlık sırasında plastik yüzeylerde kesme işleminden geçmeleri, bazı gıdaların plastik yükünü artırabiliyor.

Kokoreç, kebap ve börek gibi gıdaların plastik yüzeylerde kesilmesinin mikroplastik yüküne etkisini araştıran İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Çevre Biyolojisi ve Ekolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Oya Özuluğ, çalışma kapsamında, plastik tezgah üzerinde kesildiğinden emin olduğu ürünleri farklı işletmecilerden temin ederek incelediğini belirtti.

Çalışmasının ayrıntılarını ve sonuçlarını paylaşan Özuluğ, gıdalardaki mikroplastiklerin tespitinde özel filtreler ve cihazlar kullandıklarını anlattı.

Urfa kebabı hem çiğ hem de pişmiş olarak, kokoreç ve böreği ise pişmiş olarak satın alıp incelediklerini aktaran Özuluğ, Urfa kebabın 100 gramında ortalama 52, kokoreçte 470, börekte ise 830 mikroplastik parçacığına rastladıklarını söyledi.

PARÇALARIN BOYUTLARI HESAPLANDIĞINDA İLK SIRADA KOKOREÇ GELİYOR

Özuluğ, "Böreğin parça sayısı çok fazla ama milimetrik olarak parçaların boyutları bakımından bakarsak kokoreçten daha az bir miktarda olduğunu söyleyebiliyoruz.
O yüzden parça sayısıyla beraber boyutların da önem kazandığını söylemek isterim." dedi.

Tespit ettikleri mikroplastiklerin boyutları hakkında da bilgi veren Özuluğ, şunları söyledi:

"Urfa kebabın 100 gramında 0,087 milimetre yani bir saç teli çapında ve 8.47 milimetre uzunluğunda plastik tüketmiş oluyoruz. 8 milimetre bir santime yakındır. Bu, bir sefer yediğinizde, 100 gram Urfa kebaptaki en az miktar. 

Kokorece baktığımız zaman, iki ince saç teli eninde diyebilirim, 0,1 milimetre eninde ve 110 milimetre boyutunda. Yani kokoreçte de 10 santimetreye yakın uzunlukta, yediğimiz plastik var demektir.
Börekte de buna yakın 6 santimetreye yakın bir boy uzunluğu var. Yine bir saç teli inceliğinde ve 6 santimetre ama bu dediğim gibi, 100 gram için ve bir sefer yediğinizde bedeninize girebilecek plastik miktarı."