Küresel doğalgaz fiyatlarındaki artışlar tüketicilere de yansırken, Türkiye, konut doğalgazının en ucuza tüketildiği Avrupa ülkesi konumunda. Dünya Gazetesi’ndeki Mehmet Kara imzalı habere göre, önce küresel talep artışının tetiklediği, ardından Rusya’ya yönelik batı ambargosu ve sonrasında gelen Rusya’nın Avrupa’ya gaz akışını kısma uygulamaları sonucu artan talep, fiyatlar üzerinde etkili oldu. Enerji emtialarındaki fiyat artışları, nihai tüketicilere de yansıdı, yansıyor.
SUBVANSİYON YAYGIN
Haber şöyle devam etti;
Enerji maliyetlerindeki artış, ekonomiler üzerinde enflasyonist etkiye yol açıyor. Ancak pek çok ülke, fiyat artışlarının vatandaşlar üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla bazı kullanım alanlarında gaz fiyatlarında sübvansiyon uyuluyor. Yani enerji fiyatlarındaki artışın bir kısmı genel bütçeden ya da devletin başka gelir kalemlerinden karşılanıyor. Türkiye de gaz fiyatlarını nihai tüketiciye, yani konut gazı kullananlara yansıtmamak için ciddi sübvansiyon uygulayan ülkeler arasında yer alıyor.
EN UCUZ TÜRKİYE EN PAHALI HOLLANDA’DA
Household Energy Price Index (HEPI) verilerine göre, metreküp başına Avrupa başkentleri en ucuz gazı Türkiye kullanıyor. Ankara’da doğalgazın konutlardaki metreküp fiyatı 4,68 lira (0,2647 Euro) olurken en pahalı doğalgazı ise Hollanda 53,63 lira (3,01 Euro) kullanıyor.
İngiltere yaşayan hane halkı doğal gazın metreküpüne 35 Lira (1,96 Euro) öderken Berlin’de yaşayanlar 32,6 lira (1,83 Euro) ödüyor. Zagrep’te yaşayanlar ise 9,89 lira (0,56 Euro) ile en düşük fiyatı ödeyenlerden. Komşu ülkelerden Yunanistan’ın başkenti Atina’da metreküp başına 32,51 lira (1,82 Euro), Bulgaristan’ın başkentinde ise Sofya 25,9 lira (1,45 Euro) tahsil ediliyor.
RUSYA UKRAYNA SAVAŞI ETKİSİ Rusya’ya yönelik ambargonun da etkisiyle özellikle sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) fiyatları hızla yükselirken, Rusya petrolünde durum tam tersi. Ambargo nedeniyle alıcı bulmakta zorlanan Rus petrolü, brent petrolün yüzde 25-30 altından fiyatlarla alıcı bulmaya başladı. Türkiye’nin petrol ithalatındaki payı yarıya yaklaşmasına rağmen Rus petrolündeki ucuzlama, ülke içindeki akaryakıt fiyatlarına yansımış değil. Çünkü Türkiye’de motorin ve benzin fiyatları, İtalya piyasasında oluşan fiyatlar ile kur hareketlerine bağlı bir formülle belirleniyor. Doğalgaz ve diğer enerji emtialarının fiyatları uluslararası piyasalarda oluşuyor. COVID-19 salgını sonrası talepteki ani artış ve bu talebin yeterince karşılanamayışı enerji fiyatlarında hızlı bir yükselişe yol açtı. Bu artışı en fazla gaz rezervine sahip ülke konumundaki Rusya ile Rus gazının transit geçiş ülkelerinden Ukrayna arasındaki gerilimin artması da tetikledi. Artan gaz fiyatları doğrudan son tüketiciye de yansımaya başladı. Pek çok ülke ise fiyatları tüketiciye daha az yansıtmak amacıyla sübvansiyon uyguluyor.
News
