Bu Bir Piyasa Değil, Ahlaki Olarak Çökmüş Bir Düzenin Operasyonudur.
Birçoğunuz gibi ben de ekonomist değilim.
Ama gözlerimizin kör olmadığını da bilmeleri gerekir.
Bugün yaşananlara hala “piyasa böyle”, “doğal dalgalanma”, “jeopolitik risk” diyenlerin ya gördüğünü inkâr ettiğini ya da bu düzenin tam göbeğinde durduğunu düşünüyorum. Ortası yok.
Altın ve gümüşte yaşananlar teknik bir düzeltme değildir.
Bu bir makro okuma hiç değildir.
Bu, ahlaki olarak çökmüş bir finans düzeninin, gücünü bir kez daha küçük yatırımcının sırtında test etmesidir.
Bu bir refleks değildi.
Bu bir hata değildi.
Bu, aylardır hazırlığı yapılan bir operasyondu.
ABD, İran gerilimi bir anda ortaya çıkmadı.
Aylar boyunca diri tutuldu.
Söylemler kademe kademe sertleştirildi.
Medya dili tekleştirildi.
“Risk” anlatısı bilinçli biçimde piyasaya pompalandı.
Bu sırada ne yapıldı?
Vadeli piyasalarda pozisyonlar kuruldu.
Opsiyon dengeleri ayarlandı.
Likidite hazırlandı.
Tuzak kuruldu.
Ve Çarşamba gecesi – Perşembe günü düğmeye basıldı.
Önce yukarı.
“Güvenli liman” denilerek alıcılar içeri alındı.
Özellikle gümüş şişirildi; çünkü gümüş bu düzenin en sevdiği kurbandır.
Sonra aşağı.
Bahaneler servis edildi: Fed, dolar, risk iştahı…
Stoplar patlatıldı.
Kaldıraçlı pozisyonlar zorla temizlendi.
Ortada kalan şey tanıdıktır:
Bir kez daha küçük yatırımcının zararı ve büyük oyuncuların “yasal ama çürük” kazancı.
İsimleri saklamıyorum
Bu oyunun merkezinde yıllardır aynı kurumlar var:
JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Morgan Stanley, HSBC, Bank of America, Citigroup, Deutsche Bank.
Bunların bullion desk’leri, türev masaları ve emtia piyasalarındaki ağırlıkları tartışma konusu değildir.
Bu, piyasanın çıplak gerçeğidir.
Bunlara eşlik eden fonlar da bellidir:
BlackRock, Vanguard, State Street, Bridgewater, Citadel, Two Sigma.
Bu yapıların “herkesle aynı riskleri aldığı” masalı artık ciddiye alınamaz.
Bu masal, gerçekle bağını koparmış bir savunmadır.
Ve artık adını koymak gerekiyor
İşte mülk düşmanları.
Çünkü insanların altın tutmasını istemezler.
Gümüşe sığınmasını, emeğini korumasını tehdit olarak görürler.
Halkın cebindeki son güvenlik sigortasına düşmandırlar.
İşte mezar soyguncuları.
Çünkü krizlerin mezarını kazarlar.
Savaşın, yıkımın, belirsizliğin üstüne çökerler.
İnsanlar batarken, onlar bilanço büyütür.
İşte tekelciler.
Çünkü serbest piyasa dedikleri şey yalnızca kendileri için serbesttir.
Kuralları onlar yazar, oyunu onlar oynar, kazancı toplarlar.
Bu düzende küçük yatırımcı bir aktör değildir. Avdır.
Bunlar yatırımcı değil.
Bunlar piyasa aktörü hiç değil.
Bunlar kan emici yarasalardır.
Kriz kokusuyla yön bulan, karanlıkta hareket eden, geceleri pozisyon alıp sabahları başkalarının birikimiyle beslenen asalaklardır.
Burada mesele fiyat değil, ahlaktır
Bu noktada hala teknik analiz konuşmak meseleyi bilinçli biçimde ıskalamaktır.
Çünkü sorun grafiklerde değil, ahlaki çöküştedir.
Bu aktörler hukuken suç işlemiyor olabilir.
Ama bu gerçeği değiştirmez:
Ahlaken iflas etmiş durumdalar.
Piyasayı bir değer üretim alanı olarak değil, avlanma sahası olarak görüyorlar.
Bilgi üstünlüğünü rehberlik için değil, tuzak kurmak için kullanıyorlar.
Volatiliteyi risk yönetimi için değil, insanları silkelemek için üretiyorlar.
Ve artık hesap sorma zamanı.
Bazı anlar vardır ki “nazik dil” bir erdem olmaktan çıkar.
Burada tam olarak o noktadayız.
Bu yüzden şu hitap kaçınılmazdır:
Sizin gibilerin vahşeti, açgözlülüğü, karaktersizliği ve vicdansızlığı.
İnsanları fakirleştirir, umutlarını tüketir, emeğe göz dikerler.
Çünkü olan biten bir hata değildir.
Bir yanlış okuma hiç değildir.
Bu, bilinçli bir tercihin, soğukkanlı bir ahlaksızlığın ürünüdür.
Şimdi sadece vatandaşa soruyorum:
• Siz hala bu operasyonları “piyasa dalgalanması” diye mi görüyorsunuz?
• Siz hala bu düzenin adil olduğuna kendinizi inandırabiliyor musunuz?
• Siz hala emeğinizin, birikiminizin ve güvenliğinizin bu yapılar tarafından korunacağına mı inanıyorsunuz?
Son söz…
Bu yaşananlar bir kerelik değil.
Bu yıl boyunca bu iniş–çıkışları defalarca göreceğiz.
Çünkü sistem artık sağlıklı büyüme üretemiyor.
Sadece panik, dalgalanma ve fırsat üretiyor.
Birçoğunuz gibi ben de ekonomist değilim.
Ama gözlerimizin kör olmadığını da bilmeniz gerekir.
Ve gördüğüm tablo nettir.
Bu piyasa sadece dengesiz değil.
Bu piyasa ahlaki olarak çökmüş durumda.
News
