Günlük hayatımız içinde kullandığımız sözlerden birisidir inşallah.
İmanımızın da bir ifadesi olan bu sözümüz “Allah (cc) dilerse, Allah (cc) nasip ve takdir ederse,
Allah (cc) izin verirse” anlamındadır.
Bu söz muhatabımızı başımızdan savmak ve ânı kurtarmak için söylenmesi gereken bir söz değildir.
Eğer böylesi bir amaçla söylenmişse yanlıştır ve söyleyen kişiyi manen mesul eder!
“İnşallah” sözü müslümana hayatının ve geleceğinin kendisini aşan bir hakikatın var olduğunu hatırlatır.
Cenabı hak Kur’an’ı kerim’de bize ” inşallah ” dememizi emrediyor.
“Hiçbir şey hakkında ‘ben yarın şunu yapacağım’
deme.
Ancak Allah’ın (cc) dilemesine bağlarsan
(Allah nasip ederse dersen) müstesnadır.
Unuttuğun zaman da Rabbini an ve umarım Rabbim beni bundan daha doğru bir yola iletir de.”
(Kehf suresi, ayet; 23-24)
Bizler Allah’ın (cc) kullarına vermiş olduğu cüz’i iradeyi kullanabiliriz ancak.
Mutlak irade sahibi; hükmü her şeye yeten ve her şeyi kuşatan alemlerin Rabbi olan Allah’tır.
O’nun iradesinin dışında ne dalda bir yaprak yeşerir ne de daldan kuru bir yaprak düşer.
Müslüman “inşallah ( Allah (cc) izin verirse)”
derken bu hakikati unutmadığını beyan eder.
Ve kendi iradesinin sadece bir ‘niyet’ bir ‘istek’
Olduğunu ifade eder.
Rabbimiz izin vermezse biz bir şey yapamayız
( Çalışıp gayret ederek biz dileriz. Allah (cc) da yaratır ihsan eder) demiş olur.
Kısacası “İnşallah” Allah’a (cc) olan inancımızı teyit eden hakikatli bir sözdür.
“İnşallah” sözünü yerli yerinde kullanmak gerekir.
Gelecek zamanla ilgili olarak kullanılır.
(Yarın şu
İşi yapacağım inşallah, bir daha ki aya olur inşallah” gibi.
Geçmiş zaman ve şimdiki zaman için kullanılmaz. (Önceki hafta memleketten gelmiştim inşallah) gibi.
Ya da nasılsın? denilince (iyiyim inşallah) gibi.
Olur olmaz yerde kullanmak anlam kaybına ve sözün hafife alınmasına sebep olur.
Eskiden konuşmalarımızdan: önce Allah, Allah’ın
(cc) izniyle manasına gelen “Evveallah” kabul ettik
haktandır manasına ve memnuniyet ifadesi olarak “Eyvallah”
bir günahı işlemekten korkarak Allah’a (cc) sığınırız manasına “Neuzûbillah”
her türlü kötülükten cenab-ı hakka sığınmak için
“Maazallah”
bir sıkıntı ve zorlukla karşılaşılınca Allah (cc) bize yeter manasına “Hasbünallah”
ufak tefek canımızı sıkan bir durumda “Fesübhanellah”
bir güzellik gördüğümüzde Allah’ın (cc) gücüne ve kudretine hayranlık bakımından “Sübhanellah”
beğenilen bir şey görüldüğünde nazara uğramaması için “Maşallah” gibi kullanımlarla konuşmalarımızı bir zikir haline getirmişiz.
Bir kişinin yanından ayrılırken Allah’a (cc) ısmarladık veya Allah’a
emanet ol deriz.
Maalesef son zamanlarda hayret ifadesi olarak
” Vaaov” “Aboov” ayrılırken de “görüşürüz bay”
Ya da “kendine iyi bak.” (Hangi açıdan nasıl bakılacaksa?) gibi kullanımlar eskilerin yerini almaya başladı.
Birkaç yıl önceydi iki genç birbirleriyle vedalaşırken biri diğerine “Kendine iyi bak” deyince diğerinin “birkaç ay öncede öyle demiştin
tavsiyene uydum kilo aldığımın farkındasın değil mi?” diye espri yaptığına şahit olmuştum.
İnşallah ve Maşallah kelimelerinin yerli yerinde kullanılmayışı, birçok konuda “İnşallah ” denilip sözler verilip yerine getirilmeyişi “İnşallah” denilince o işin olmayacağı algısının oluşmasına sebep olmuştur.
Halbuki “İnşallah” sözü müslüman için bir yemin hükmündedir.
İnşallah denilerek verilen sözün ölüm, hapis, şiddetli bir hastalık veya zorla engellenme hariç mutlaka yerine getirilmesi gerekir.
Çünkü müslüman, “İnşallah ” deyince beni engelleyen güç yetiremeyeceğim bir şeyin olmaması durumunda Allah’ın (cc) izniyle sözümü yerine getireceğim. Yapmam gerekeni yapacağım demek istemiştir.
Bazıları da “İşimiz inşallaha maşallaha kaldıysa o iş olmaz, biz yandık demektir.”
diyerek, aslında böyle bir cümleyi kullanmanın asıl yanmak demek olduğunu idrak edememektedirler.
“İnşallah” diyenlere karşı tepkili davranmaktadırlar.
Böylelerine hidayet dilemekten ve nasihat etmekten başka bir şey elimizden gelmemektedir.
Ayrıca birçoğunuzun duyduğu “O Allah’ın (cc) emri” cümlesinin çok yanlış bir şekilde kullanıldığına da değinmeden geçemiyeceğim. Sizlerde şahit olmuşsunuzdur. Birinin “Hadi bu akşam kafaları çekelim.” Veya herhangi bir haramı işlemeyi teklif etmesi üzerine diğerinin “O Allah’ın (cc) emri ” cevabını vermesi!
Yapılan teklif helâl olan bir şey ve Allah’ın (cc) razı olacağı bir eylem olsa sorun yok.
Çoğu kimse bilinçsizce Allah’ın (cc) razı olmayacağı haram işlemenin bizzat Allah’ın (cc) emri olamayacağını idrak edemiyerek kullanıyor ne yazık ki!
Böyle söyleyenlerin birçoğu kendilerine izah edilse ve dediklerinin farkına varsalar “Estağfirullah ben öyle demek istemedim.” diyeceklerdir.
Değişik şekillerde anlatılan bir hikâyeyle yazıyı tamamlamış olayım.
Adamın biri hanımına “Yarın şu mevkideki tarlaya gideceğim.” der. Hanımı ” inşallah de ” deyince
“Bu işin inşallahı yok, dediğim gibi gideceğim.” der
Sabah olunca tarlaya gitmeye koyulan adam yolda türlü hallarle karşılaşır ve üstü başı perişan, tanınmaz bir vaziyette gece yarısı evinin kapısını çalarak “Kapıyı açın” der.
Sesi tanıyan hanımı kapıyı açınca neredeyse tanınmaz hale gelen adama “Sen misin” diye şaşkınlıkla karışık sorunca adam cevap olarak
“İnşallah benim, inşallah ben geldim” deyince
hanım taşı gediğine koyar. “Bey, bey, şimdi sırası değil. İnşallahı sen dün akşam söyliyecektin” der.
Yüce Rabbim bizlere inşallahın anlamını idrak ederek yerli yerinde kullanmayı nasip etsin.
Cumamız hayra vesile olsun.
Selamlarımla.
News
