İnşâallah ne demek?
Günlük hayatımız içinde kullandığımız sözlerden birisidir inşâallah.
İmanımızın da bir ifadesi olan bu sözümüz “Allah (cc) dilerse, Allah (cc) nasip ve takdir ederse, Allah (cc) izin verirse” anlamındadır.
Bu söz muhatabımızı başımızdan savmak ve anı kurtarmak için söylenmesi gereken bir söz değildir.
Eğer böylesi bir amaçla söylenmişse yanlıştır ve söyleyen kişiyi manen mesul eder!
“İnşâallah” sözü müslümana hayatının ve geleceğinin kendisini aşan bir hakikatın var olduğunu hatırlatır.
Cenabı hak Kur’an’ı Kerim’de bize ” inşâallah ” dememizi emrediyor.
Hiçbir şey hakkında “ben yarın şunu yapacağım.” deme.
Ancak Allah’ın (cc) dilemesine bağlarsan
(Allah nasip ederse dersen) müstesnadır.
“Unuttuğun zaman da Rabbini an ve umarım Rabbim beni bundan daha doğru bir yola iletir de.”
(Kehf suresi, ayet; 23-24)
Bizler Allah’ın (cc) kullarına vermiş olduğu cüz’i iradeyi kullanabiliriz ancak.
Mutlak irade sahibi; hükmü her şeye yeten ve her şeyi kuşatan alemlerin Rabbi olan Allah’tır.
O’nun iradesinin dışında ne dalda bir yaprak yeşerir, ne de daldan kuru bir yaprak düşer.
Müslüman “inşâallah ( Allah (cc) izin verirse)”
derken bu hakikati unutmadığını beyan eder.
Ve kendi iradesinin sadece bir “niyet” bir “istek”
Olduğunu ifade eder.
Rabbimiz izin vermezse biz bir şey yapamayız
(Çalışıp gayret ederek biz dileriz. Allah (cc) da yaratır ihsan eder) demiş olur.
Kısacası “İnşâallah” Allah’a (cc) olan inancımızı teyit eden hakikatli bir sözdür.
“İnşâallah” sözünü yerli yerinde kullanmak gerekir. Gelecek zamanla ilgili olarak kullanılır.
“Yarın şu işi yapacağım inşâallah, bir daha ki aya olur inşâallah” gibi.
Geçmiş zaman ve şimdiki zaman için kullanılmaz. (Önceki hafta memleketten gelmiştim inşâallah) gibi.
Ya da nasılsın? denilince (iyiyim inşâallah) gibi.
Olur olmaz yerde kullanmak anlam kaybına ve sözün hafife alınmasına sebep olur.
Ayrıca dua sonunda amin dedikten sonra inşâallah demekte uygun olmaz.
Amin demek “Allah’ım kabul eyle” demektir.
Kesin ve azimle dua etmek gerekir.
Birisi bizim için iyi bir dilekte bulununca sadece amin dememiz gerekir.
“Amin inşâallah” dememiz doğru olmaz.
Peygamberimiz (s.a.v): “İnşâallah Allah (c.c) beni affetsin demeyiniz.” diye buyurmuştur.
(Ebu Davut, salat, 358)
Eskiden konuşmalarımızdan: önce Allah’ın (cc) izniyle manasına gelen “Evvelallah” kabul ettik haktandır manasına ve memnuniyet ifadesi olarak “Eyvallah” bir günahı işlemekten korkarak Allah’a (cc) sığınırız manasına “Neuzûbillah” her türlü kötülükten cenab-ı hakka sığınmak için “Maazallah” bir sıkıntı ve zorlukla karşılaşılınca Allah (cc) bize yeter manasına “Hasbünallah”
Can sıkıcı, şaşırtıcı bir durumda hayret ifadesi olrak “Fesübhanellah” bir güzellik gördüğümüzde Allah’ın (cc) gücüne ve kudretine hayranlık bakımından “Sübhanellah” beğenilen bir şey görüldüğünde nazara uğramaması için “Maşâallah” gibi kullanımlarla konuşmalarımızı bir zikir haline getirmişiz.
Bir kişinin yanından ayrılırken Allah’a (cc) ısmarladık veya Allah’a emanet ol deriz.
Maalesef son zamanlarda hayret ifadesi olarak Vaaov” “Aboov” ayrılırken de “Görüşürüz bay”
Ya da “Kendine iyi bak.” (Hangi açıdan nasıl bakılacaksa?) gibi kullanımlar eskilerin yerini almaya başladı.
Birkaç yıl önceydi iki genç birbirleriyle vedalaşırken biri diğerine: “Kendine iyi bak” deyince diğerinin: “Birkaç ay öncede öyle demiştin tavsiyene uydum kilo aldığımın farkındasın değil mi?” diye espri yaptığına şahit olmuştum.
İnşâallah ve Maşâallah kelimelerinin yerli yerinde kullanılmayışı, birçok konuda “İnşâallah” denilip sözler verilip yerine getirilmeyişi “İnşâallah” denilince o işin olmayacağı algısının oluşmasına sebep olmuştur.
Halbuki “İnşâallah” sözü müslüman için bir yemin hükmündedir.
İnşâallah denilerek verilen sözün ölüm, hapis, şiddetli bir hastalık veya zorla engellenme hariç mutlaka yerine getirilmesi gerekir.
Çünkü müslüman, “İnşâallah” deyince beni engelleyen güç yetiremeyeceğim bir şeyin olmaması durumunda “Allah’ın (cc) izniyle sözümü yerine getireceğim. Yapmam gerekeni yapacağım” demek istemiştir.
Bazıları da “İşimiz inşâallaha maşâallaha kaldıysa o iş olmaz, biz yandık demektir.” diyerek, aslında böyle bir cümleyi kullanmanın asıl yanmak demek olduğunu idrak edememektedirler.
“İnşâallah” diyenlere karşı tepkili davranmaktadırlar.
Böylelerine hidayet dilemekten ve nasihat etmekten başka bir şey elimizden gelmemektedir.
Ayrıca birçoğunuzun duyduğu “O Allah’ın (cc) emri” cümlesinin çok yanlış bir şekilde kullanıldığına da değinmeden geçemiyeceğim.
Sizlerde şahit olmuşsunuzdur.
Birinin “Hadi bu akşam kafaları çekelim.” Veya herhangi bir haramı işlemeyi teklif etmesi üzerine diğerinin “O Allah’ın (cc) emri ” cevabını vermesi!
Yapılan teklif helâl olan bir şey ve Allah’ın (cc) razı olacağı bir eylem olsa sorun yok.
Çoğu kimse bilinçsizce Allah’ın (cc) razı olmayacağı haram işlemenin bizzat Allah’ın (cc) emri olamayacağını idrak edemiyerek kullanıyor ne yazık ki!
Böyle söyleyenlerin birçoğu kendilerine izah edilse ve dediklerinin farkına varsalar “Estağfirullah ben öyle demek istemedim.” diyeceklerdir.
Değişik şekillerde anlatılan bir hikâyeyle yazıyı tamamlamış olayım.
Adamın biri hanımına: “Yarın şu mevkideki tarlaya gideceğim.” der. Hanımı: “inşâallah de” deyince: “Bu işin inşâallahı yok, dediğim gibi gideceğim.” der
Sabah olunca tarlaya gitmeye koyulan adam yolda türlü hallarle karşılaşır ve üstü başı perişan, tanınmaz bir vaziyette gece yarısı evinin kapısını çalarak “Kapıyı açın” der.
Sesi tanıyan hanımı kapıyı açınca neredeyse tanınmaz hale gelen adama “Sen misin” diye şaşkınlıkla karışık sorunca adam cevap olarak
“İnşâallah benim, inşâallah ben geldim” deyince hanım taşı gediğine koyar. “Bey, bey, şimdi sırası değil. İnşâallahı sen dün akşam söyliyecektin” der.
Yüce Rabbim bizlere inşâallahın anlamını idrak ederek yerli yerinde kullanmayı nasip etsin.
19 Şubat Perşembe günü onbir ayın sultanı Ramazan ayına kavuşmuş olacağız inşâallah.
Şimdiden tebrik eder, milletimiz, islâm âlemi ve insanlığın hayrına vesile olmasını dilerim.
Cumamız hayra vesile olsun.
Selamlarımla.
News
