Arkadaş, sözlük olarak “birbirini yakından tanıyan ve birbirine karşı sevgi, dostluk ve anlayış gösterenlerden her biri.” anlamına gelmektedir.
Bir diğer anlam olarak da bir işte birlikte bulunan, aynı ortamı birlikte paylaşanlardan her biri.” demektir.
İş arkadaşı, yol arkadaşı, asker arkadaşı, okul arkadaşı, çocukluk arkadaşı, mahalle arkadaşı gibi.
Arkadaş sözcüğü, “arka çıkan” yani destek olan kişileri tanımlamak için “arka” köküne ortaklık bildiren “daş” ekinin getirilmesiyle (arka+daş) türetilmiştir.
Benzer şekilde türetilen kelimeler de vardır.
(Yoldaş, ayakdaş, koldaş, kardaş) gibi.
Arkadaşlık, birbirine arka çıkma, güvenme, destek olma, sorunları ve zorlukları birlikte sırtlanma, koruma, kollama, iyi ve kötü günde yanında olma anlamlarına gelmektedir.
İnsanoğlu doğası gereği sosyal bir varlıktır.
Yalnız yaşamakta zorlanır.
Kendine bir sosyal çevre oluşturmak ister ve bu çevrede de samimi, kendisine güvenilen, kendine her konuda güven verecek kişilerin olmasını ister.
Böylesi kişilerle karşılaştığında onlarla arkadaşlık kurar.
İnsaoğlunun önceliği elbette ki ailesi, kardeşleri ve yakın akrabalarıdır.
İnsanoğlu için arkadaş, bazen, özellikle bazı konularda bu sayılanlardan önde olabilir.
Ailesiyle, kardeşleriyle paylaşamadıklarını arkadaşıyla paylaşabilir.
Dertleşmekten çekindiklerini arkadaşıyla dertleşip dert ortaklığında bulunabilir.
Kişi için her arkadaş yakın arkadaş olmayabilir.
Bazı arkadaşlıklar iş ve ortam gereği kurulur.
Ancak tamamen güvenilen sırdaş denilecek kadar yakınlık duyulan birçok konuda duygu ortaklığı yaşanan, can ve malın emanet edilebileceği arkadaşların sayıları çok olmaz.
İnsanoğlu, ailesini, kardeşlerini, yakın akrabalarını kendi seçemez.
Lâkin arkadaşını ya da arkadaşlarını kendisi seçer.
Bundan dolayıdır ki arkadaşlık için “seçilen kardeşlik” denilmiştir.
Bu konuda ailelerin ve kişilerin dikkat edeceği en önemli husus; arkadaş seçiminde doğru, dürüst, güvenilir zor ve dar zamanda kişiyi yarı yolda bırakmayacak, kişiye doğruyu, iyiyi ve güzeli tavsiye edecek kişiyi, doğruya ve Allah’ın cc razı olacağı bir hayat tarzına yönlendirecek olanı tercih etmesidir.
Hakikatin aksine, kişiyi yanlış yola sevk eden, kötü alışkanlıklar edinmesini teşvik ve yardım eden, dinî duygularının zayıflamasına sebep olan, sadece dünyevî bir hayatın önemli olduğunu geri kalan her şeyin boş ve anlamsız olduğunu telkin eden biriyle arkadaşlık kurmanın insanın kendi felâketini hazırlamış olacağı gerçeği de asla unutulmamalıdır.
Arkadaş vardır kişiyi vezir eder.
Öyle arkadaş da vardır ki kişiyi rezil eder.
Arkadaşlık üzerine söylenen birçok atasözümüz vardır.
Kişi kendisine uygun kimselerle arkadaş olur.
Onun için ecdadımız “arkadaşını söyle, kim olduğunu söyleyeyim.” demişlerdir.
Kişi arkadaşlık yaptığı kişilerin huyundan etkilenir.
Arkadaşlarında bulunan huylar kendisine sirayet eder.
Bundan dolayı da ecdadımız “isin yanına varan is, misin yanına varan mis kokar.” demişlerdir.
Yine kişiye arkadaşlarının etki edeceğini belirtmek için “kılavuzu karga olanın burnu pislikten kurtulmaz.” diye söylemişlerdir.
Yine aynı konuya dikkat çekmek için “kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan.”
“Üzüm üzüme baka baka kararır.” demişlerdir.
Arkadaşlığına güvenilmeyecek kişiler için de
“Önünde, ardında gidilmez” demişler, yolculukta arkadaşlığın çok önemli olduğunu, iyi bir arkadaşla yolculuk etmek için gerekirse yolculuğun ertelenebileceğine işaretlede
“Yoldan kal, yoldaşdan kalma” sözünü söylemişlerdir.
İyi arkadaş seçmek çok çok önemlidir.
Müslüman bir kimse için düşman olarak şeytan ve nefsinden sonra üçüncü sırada kötü arkadaş gelmektedir.
Çünkü şeytan ve nefsimiz kötü arkadaş vasıtasıyla bizi felâketlere sürükler.
Peygamber Efendimiz ( s.a.v) “En iyi arkadaş Allah’ı cc andığında yardım eden, unuttuğunda sana hatırlatandır.” demişlerdir (Hâkim)
İnsanoğlu kendisine iyi arkadaşlar aramalı, bulunca da kıymetini bilmelidir.
İlminden, iyi ahlâkından istifade edilen arkadaşa hürmet etmeli, onun can ve malını kendi can ve malı gibi bilmeli, onun aleyhinde konuşmamalı, konuşanlara da fırsat vermemelidir.
Yüce Rabbim bizlere, ömür boyu dostluklar kurabileceğimiz güzel arkadaşlar edinebilmeyi nasip etsin.
Cumamız hayra vesile olsun.
Selamlarımla.
News
