Bilim yolculuğumuzun akamete uğraması ayrıca incelenmesi gereken bir konudur.
Bu konuyu elbette ele alacağız.
Bilim ve medeniyet yolculuğumuz ne ve neler olmuş da dumura uğramış, ne olmuşta bugün dünya da batılı bilim adamları insan kolonlama aşamasına gelmişken, insansı robotlar üretmeye başlamışken bize ne oldu mutlaka problemin sebeblerini görmemiz, bilmemiz gerekir.
Yiğit düştüğü yerden kalkar.
Bilim ve ilim yolculuğumuzun kahramanlarını yazmaya tanımaya devam edelim.
–Kerhi (10/11 asır), künyesi Ebu Bekr,
Matematik, Cebir, Aritmetik, Geometri, Paskal Üçgeni
Meşhur Paskal (1623/1662)’ye ait olmadığı, Kerhi’ye ait olduğu, Pskaldan altı asır önce Kerhi tarafından uygulandığı “El Bahr Fil Cebir” adlı eseri Muhyeddin Mağribi tarafından 13 asırda yayınlanmış, yazar Kerhi’den aldığını şekillerle de izah etmiştir.
Pek çok bilim insanımıza ait buluşlarda olduğu gibi Kerhi’de bu muamele ile karşılaşmıştır. Üniversitelerimiz bilim hırsızlıkları üzerine çalışmalı ve dünyaya ilan etmeliler.
Yeni nesiller silkinip ayağa kalkmalıdır.
–İstahri (9/10 asır), Seyahat, Coğrafya, Harita, Mesalik Güzergahlar Edebiyatı.
10. Asırda yaşamış coğrafya bilginidir.
Seyahatlerini “Kitab El Mesalik vel Memalik” adlı eserine aktarmıştır. Bağdat’ta yaşamış Semerkant’ta vefat etmiştir.
–İbn-i Sina (980/1037), Tıp, Biyoloji, Mikrobiyoloji, Zooloji, Botanik, Aritmetik, Astronomi, Musiki, Felsefe, Ahlak, Psikoloji,
El-Kanun, Fit-Tıp (Hekimler Yasası) pekçok eseri vardır.
Batı da Avicenna adıyla tanınır.
İbn-i Sinan’ın eserleri Avrupa’daki tıp fakültelerinde 4-5 asır temel tıp kitapları olarak okutulmuştur.
Ali Bin Sina (11.), asır
Tıp, Anatomi, Cerrahi, Göz hastalıkları, Lokail ve Genel Anestezi, Ecza.
Ali Bin Sina’nın on asır süresince buluş çalışması yerini korumuş, göz hastalıkları, gözün tedavisini anlatan “Tezkirat-ül Kehhal” on asır bilim dünyasının başucu kitabı olmuştur.
İbn-i Heysem (965-1038),
Matematik, Cebir, Geometri, Fizik, Astronomi, Güneş Sistemi, Felsefe, Tıp, Oftamoloji, Karanlık Oda, Optik.
Görüldüğü gibi islam bilim insanları çok yönlü bilim ve ilim yapmışlar ve iz bırakmışlardır.
Çok sayıda eser vermiştir.
Mısır’a davet edilmiş Nil Nehri ile ilgili sulama projesi çalışmaları yapmıştır.
Aristo ve Batkamyusun tezi olan dünyanın kainatın merkezi olduğu görüşlerini çürütmüştür.
Göz ile ilgili çalışmaları Tıp alanında çığır açmıştır.
Hayaemin güneş sistemi ile ilgili teorileri asırlar sonra batılı Nevton gibi bilim adamlarınca da kabul edilmiştir.
-El Biruni (973-1051),
Biruni, pek çok dil bilmektedir.
Fizik, Özgül Ağırlıklar, Matematik, Geometri, Astronomi, Yerçekimi, Dünyanın Dönüşü, Coğrafya, Tabiat, Felsefe, Tarih, Kronoloji, Tıp, Ecza, Din.
Çok sayıda eser vermiş önemli bilim ve ilim adamıdır.
Biruni, dünyanın yuvarlaklığını “ Eğer dünya yuvarlak olmasaydı aya vuran gölgesi yuvarlak olmazdı- cisim nasılsa göldesi de öyle olur.” demektedir.
Biruni, Nivton (1642/1727)’dan yedi yüz yıl önce Ekvatorun uzunluğunu 25000 mil olarak hesaplamıştır.
Altın, Bakır, Civa, Pirinç gibi elementlerin Özgül ağırlıklarını bulmuştur.
Biruni’yi ve bilim adamlarımızı tanımalıyız.
Ne yazıkli kendi bilim insanlarımızı tanımıyoruz.
-İbn-i Cessar (10/11),
Çin Asır Tıp, Cüzzam döneminde batı da cüzzam hastalarını ıssız yerlere terkeder ölmelerini beklermiş.
İşte tam bu dönemde Müslüman alim cüzzamın tedavisini bulmuştur.
-Ali bin Rıdvan (998/1068),
Tıp, Fizik, Astronomi, Astroloji
1006 yılında Süpernova gözlemleri ile tanınmıştır.
Enerjisi biten yıldızların şiddetle patlamasına “Süpernova” denmiştir.
2006 yılında yani Ali bin Rıdvan’dan bin yıl sonra keşfedilen SN2006 gy isimli “Süpernova” şimdiye kadar tesbit edilmiş en parlağıdır. Güneşten yüz milyon kez daha fazla ışık yayabilmektedir.
-Yusuf El Hacip (1019 /1077),
Dil İslam Türk Edebiyatının ilk yazarı, Devlet adamıdır.
Kutadgu Bilig in yazarıdır.
“ Kutadgu Bilig/ Mutluluk Bilgisi”
Adlı eserini Doğu Türkistan Kaşgar da tamamlamıştır.
6645 beyitten oluşan muhteşem Türkçe eseri Türk islam ve devlet ahlakını ve itikadını birleştirme gayretinde öncü bir eserdir.
Yusuf El Hacip ve eseri bilinmeli ve okunmalıdır.
İslam ahlak ve itikadını ve bilimin önemini yazdığı eserle asırlarca hizmet etmiş etmeye devam etmiştir.
-Zerkali (1029/1087),
Astronomi, Matematik, Güneş sistemi, Zie.
Endülüs’te yetişmiştir.
Din ve Felsefe dışında Astronomi alanında Batlamyus (MS 85/165)’un aksine dünyanın gerçek yörüngesi ve güneşin tadil merkezinin asırlık değişikliğe tabi olduğunu bularak kanuna bağlamıştır.
Zerkali, gün öte noktasının durağan olmadığını ve yılda 12 saniyelik bir açıyla batıdan doğuya yer değiştirdiğini öne sürmüştür.
Zig, (Astronomi cetvelleri) bu cetveller daha sonraları da esas alınmıştır.
-Kaşgarlı Mahmut (1008/1105),
Dil, Filoloji, Sözlük, Etnoğraf, Coğrafya, Harita,
Dîvânu Lugâti’t-Türk, Cebir-ül Nahvi eserleri bilindik eserlerdir.
Türk dili bilginidir.
Türk diline, tarihi bir hizmet etmiştir.
(Devam edecek)
News
