Türk ve Müslümanların Bilim ve Medeniyet Yolculuğu (5)
Oku ne kadar geriye çekerseniz o kadar ileri gider.
Medeniyet yolculuğumuzun unutulan kahramanlarını anlatmaya devam edeceğiz.
–Ömer Hayyam (1048/1131),
Şiir, Neşir, Matematik, Cebir, Aritmetik, Astronomi, Geometri, Fizik, Kimya, Coprafya, Felsefe.
Görüldüğü gibi islam Bilgin ve İlim adamları çok yönlü olup derya hazine değerindedirler.
Çok sayıda ilmi eser yazmıştır.
Hakettiği tanınmışlık kendisinden esirgenmiştir.
Binom açılımı, iki sayının toplamının üslü afadesinin açılımıdır.
Bilim tarihinde bu açılımı kullanan ilk matematikçidir.
Kendisi sadece şair olarak tanınır!
–Ömer Nesefi (1069/1143),
Din, Hadis, Fıkıh, Tefsir, Kelam, Belagat, Tarih
Hanefi alimlerinin en tanımışlarındandır.
Akaid risalesi Mısır’da ders kirabı olarak okutulmuştur.
–Hazini (12.asır/1155),
Ağırlık kavramını, Biruni’den sonra geliştirmiş ve kıymetli metallerin yoğunluğunu bugünkü ölçülere yakın tesbit etmiştir.
Mesela; Altın:19.05 olarak bulmuş. Bugün ise, 19,26 dır.
Biruni’de bugünkü rakamı bulmuştur.
Civa; 13,56 bulmuş bugün ise, 13.59 olarak tesbit edilmiştir.
Malesef halen Isaac Newton (1643/1727)’de yoğunluk hesapları bilinmekte.
Newton’dan altıyüz elli yıl önce bilen, bulan Biruni bilinmemekte.
Bu buluş (6/7) yüz yıl sonra yayınlayan Newto’na mal edilmektedir.
Ne yazık hep yaşadığımız durumdur!
–İbn-i Zühr (1070/1162),
Tıp, Cerrahi, Kalp Cidarı İltihabı, Pritorit, Ecza Altı Kuşak Tabiplik yapan bir aileden gelmektedir.
İbn-i Zühr, iyileşme usullerinde, insanın psikolojisi ve doğasının önemli olduğunu göstermiş, kalp ve akciğer hastalıklarında yeni tedavi metotları geliştirmiştir.
Eserleri Avrupa’da asırlarca ders kitabı olarak okutulmuştur.
–Gafiki (12.asır/1165),
Tıp, Ecza, Botanik.
Bine yakın ilacın kullanım yerlerini ve usullerini tasnif etmiştir.
Yunan Tıp adamları eserlerine çok önem vermiş ve faydalanmışlardır.
–Ahmet Yesevi (1093/1166),
Divan-ı Hikmet kitabının adıdır.
Sofi/Velidir.
Türkler arasında islamın yayılmasında önderlerdendir.
Ahmet Yesevi, Türk dünyasında tanınmakta ve önemli yer edinmektedir.
Yesevi Anadolu’yu Türklere yurt olarak da işaret etmiştir.
Müritleri Anadolu’ya gelmiş ve irşatlarda bulunmuşlardır.
Kendisi Peygamberimizin ahirete irtihal yaşına geldikten sonra yer altına çekilmiş ve vefatına kadar orada yaşamıştır.
Büyük velilerden olduğu bilinmektedir.
–İdrisi (1099/1166),
Coprafya, Harita, Botanik.
16 yaşında seyahate başlamış gezdiği, gördüğü yerlerin fiziki tabiat ve hayvansal durumunu incelemiştir. İdrisi, seyyah olarak bilinmese de haritacılığı bilinmektedir.
–İbn-i Tufeyl (1106/1185),
Fizik, Felsefe, Astronomi, Geometri
Eğitim hayatına küçük yaşta başlamış.
Tıp eğitimini Gırnata’da tamamlamıştır.
İbn-i Tufeyl, Batlamyus (85/165) “sabit dünya merkezli, hareketli evren” anlayışına bilimsel eleştirler getirmiştir.
Uygulamalı matematik ve Fizik alanında otoritedir.
İslam itikadı konusunda savrulma yaşamış bir şahsiyettir.
Güneşin dünyadan çok büyük olduğunu döneminde iddia etmiştir.
–İbn-i Rüşt (1126/1198),
Felsefe, islam Teolojisi, Tıp, Fıkıh
Aristo felsefesine bağlılığı ile tanınır. Aristo’nun eserlerinin şerhlerini yapmıştır.
Felsefe ile bu kadar yakın oluşu islam akaidi konusunda maalesef tezatlar yaşamıştır.
Bir bakıma Aristo’yu küllerinden yeniden doğurmuştur denilmektedir.
İbn-i Tufeyl ile aynı dönemdedirler ve birbirlerini etkilemişlerdir.
Bilim insanlarımızın savrulmalarını da yazmak ve bilmek durumundayız!
–Cezeri (1136/1206),
Cezeri Mühendislik Bilgisayar ve Otomasyon konusunda dünyada çığır açmış, dünya bilim tarihinin çok önemli şahsiyetlerindendir.
Cezeri, Artuklu Türklerindendir.
Cezeri ilk robotu yapmıştır.
Sibernetiği batılı bilim adamlarından beş altı yüz yıl önce geliştirmiştir. Sibernetik, otomatik sistemin temelini atmış ve prototip cihazlar yapmıştır.
Maalesef Cezeri gibi çok büyük Mucit ve Bilim İnsanı Müslüman Türk Cezeri, yeterince tanınmamakta, bilinmemektedir.
–Fahrettin-i Razi (1149/1209),
Din, Tasavvuf, Tefsir, Kelam, Fıkıh, Şiir, Felsefe.
Çok sayıda eser yazmıştır.
Rey şehrinde doğmuş, Mutezile ile mücadele etmiştir.
Harezm, Buhara, Semerkant ve Gazne’de bulunmuştur.
12. Asrın müceddidi kabul edilmiştir.
Kelam ilminde meşhur olmuştur.
Sadece mantıkla ilişkilendirilen kelam ilmîni başka bir seviyeye taşıyarak ekol olmuş, akli delil ve felsefe ile de görüşler beyan etmiş ve “Felsefi Kelam” ekolünü başlatmıştır.
Felsefe, islam dünyasında özellikle Yunan felsefecilerin etkisinde kalmalarından dolayı daha ziyade “akıl”la delillendirmekle kalmayıp “akli ve nakil” ile de iliklendirmiştir. Şafi ulamalrından olmakla birlikte pozitif ilimde de öncüdür.
Matematik, Astronomi, Tıp ve Ziraat alanında da ilmi çalışmalar yapmıştır.
Çok yönlü ve çok etkili bir ilim ve bilim adamımızdır.
Tanınmalı ve eserleri günümüzdede istifadeye sunulmalıdır.
–Bitruci (12/13 asır),
Astronomi, Tarih
İslam ve Batı dünyasında büyürk astronomi bilgini olarak ün salmıştır. Kepernik (1473/1543) astronominin temeli kabul edilmiştir.
Kopernik ve diğer batılı bilim adamları astronomi konusunda Bitruci’nin eserlerinden yaralanmıştır.
–İbn-i Avvam (12. Asır),
Botanik, İbn-i Baytar’la çağdaş olan aynı dönemde yaşadığı anlaşılan İbn-i Avvam “Kitab-ül Felaha” adlı bitki ve hayvanlar dünyası ile ilgili kitaplar yazmıştır.
585 bitkiyi incelemiş bitkilerle ilgili asırlarca bilgilerinden yararlanılmıştır.
Aşılama gübreleme teknikleri geliştirmiştir.
Eseri 1802’de Fransızca’ya çevrilmiş ve Fransa’da okullarda okutulmuştur.
Müslüman Türk Bilim ve İlim insanlarımızı tanıtmaya devam edeceğiz.
News
