Terör başka suçtur, dolandırıcılık başka. Siyasi skandal başka, savaş başka.
Fakat bütün bu dosyaların üzerinde dolaşan ortak bir gölge vardır: Korunma hissi.
Birilerinin kendisini hukukun üstünde görmesi, hesabın kendisine uğramayacağına inanması ve her şart altında kurtulacağına güvenmesi.
FETÖ’cülük ile fon vurgunu aynı şey değildir.
Birisi terör örgütüyle aidiyet ve irtibat iddiasıdır, diğeri finansal suç iddiası.
Hukuk bunları aynı dosyaya koymaz. Koyamaz.
Ama meseleye yalnızca suç başlıklarından bakmak da gerçeğin yarısını görmek demektir.
Çünkü suçlar farklı olsa da onları büyüten iklim çoğu zaman aynıdır:
Himaye.
Birisi dini kullanır, diğeri parayı.
Birisi sadakat toplar, diğeri sermaye.
Birisi örgütlü yapının gölgesinde yürür, diğeri nüfuzun ve ilişkilerin sağladığı konforla.
Fakat ikisi de aynı yerden cesaret alır: Dokunulmayacağına duyduğu inançtan.
Türkiye’nin asıl meselesi de budur.
Yıllardır isimler değişiyor.
Dosyalar değişiyor. Manşetler değişiyor.
Dün başka bir yapı konuşuluyor, bugün başka bir çevre.
Fakat değişmeyen tek şey var: Bazı insanların kendilerini hukukun üstünde görme alışkanlığı.
Çürüme tam burada başlıyor.
Çünkü devletleri yalnızca suç çökertmez. Suçun korunması çökertir.
Kurumları yalnızca suçlular zayıflatmaz. Suçluların arkasında kurulan görünmez duvarlar zayıflatır.
Adaletin ilk şartı suçun adını doğru koymaktır.
İkinci şartı ise kim olursa olsun o suçun peşini bırakmamaktır.
Terörü terör diye, dolandırıcılığı dolandırıcılık diye adlandırmayan toplumlar gerçeği kaybeder.
Güçlülerin suçuna başka, güçsüzlerin suçuna başka isim veren toplumlar ise adaleti.
SORULAR KAYBOLMAZ
Kamuoyuna yansıyan görüntüler de, ardından ortaya çıkan iddialar da sıradan değildir.
Bu nedenle mesele kişiler üzerinden değil, gerçekler üzerinden konuşulmalıdır.
Ortada iddialar var.
Ortada beyanlar var. Ortada cevap bekleyen sorular var. Bütün bunlar araştırılmayı hak ediyor. Ne peşin mahkûmiyet adalettir ne peşin beraat.
Fakat Türkiye’nin yıllardır kurtulamadığı başka bir hastalığı daha var: Soruların üzerini örtme alışkanlığı.
Oysa cevap verilmeyen soru yok olmaz. Büyür.
Sessizlik zaman kazandırabilir ama gerçeği ortadan kaldıramaz.
Görüntüler nasıl kaydedildi?
Ortaya atılan iddiaların dayanağı nedir?
Sözü edilen belgeler mevcut mu? Varsa içerikleri neyi gösteriyor? İddiaları destekleyen ya da çürüten deliller nelerdir?
Bunlar kamuoyunun cevabını beklediği sorulardır.
Ve bu beklenti meşrudur.
Çünkü demokrasilerde makamlar sorgulanmaktan muaf olmak için değil, hesap vermek için vardır.
İsim büyüdükçe sorumluluk küçülmez.
Tam tersine büyür.
Bir siyasetçinin itibarı önemlidir.
Fakat gerçeğin önüne geçecek kadar değil. Bir partinin ağırlığı önemlidir. Fakat soruları susturacak kadar değil. Bir kişinin geçmişi önemlidir. Fakat hakikatin üzerini örtecek kadar değil.
Hukuk devletlerinde korunması gereken kişiler değil, gerçeğin kendisidir.
Çünkü hakikat zarar gördüğünde, suçlular kazanır. Toplum ise kaybeder.
Adalet yalnızca hüküm vermek değildir. Adalet, hüküm vermeden önce bütün soruların cevabını aramaktır.
Gerçeğin önüne çekilen her perde şüpheyi büyütür. Şüphe büyüdükçe güven küçülür. Güven küçüldükçe kurumlar aşınır. Bir toplum için bundan daha tehlikeli çok az şey vardır.
SANDIK VE VİCDAN
Bugün birçok tartışma tek bir isim etrafında dönüyor:
Netanyahu…
Oysa bazen bir liderden daha büyük bir mesele vardır: Onu mümkün kılan zihin dünyası.
Liderler seçim kazanır. Liderler seçim kaybeder. İktidarlar gelir.
İktidarlar gider. Fakat toplumların vicdanında meydana gelen kırılmalar sandık sonuçları kadar hızlı değişmez.
Asıl soru burada başlıyor.
Bir toplum ne kadar acıya alışabilir? Bir toplum ne kadar yıkımı sıradanlaştırabilir? Bir toplum kaç ölümden sonra dönüp aynaya bakar?
Mesele yalnızca siyaset değildir. Mesele ahlaktır.
Çünkü savaşlar yalnızca şehirleri yıkmaz; vicdanları da aşındırır.
Bir süre sonra insanlar ölümleri rakamlara çevirir. Çocukları istatistiklere dönüştürür.
Acıyı ekran görüntüsü gibi tüketmeye başlar.
İşte gerçek tehlike budur.
Liderlerin sertliği kadar toplumların sessizliği de önemlidir.
Çünkü tarih bize defalarca aynı dersi vermiştir: Hiçbir toplum bir gecede karanlığa düşmez.
Önce görür. Sonra alışır. Sonra savunur. En sonunda da unutur.
İnsanlığın en büyük felaketleri çoğu zaman kötülüğün ortaya çıkmasıyla değil, sıradanlaşmasıyla büyümüştür.
Bu yüzden mesele yalnızca Netanyahu değildir. Mesele yalnızca seçim sonuçları da değildir.
Mesele, insan hayatının siyasi tercihlere göre değer kazanıp kaybetmediğidir.
Mesele, vicdanın tarafgir olup olmadığıdır.
Mesele, bir çocuğun ölümüne üzülmek için kimlik kartına bakılıp bakılmadığıdır.
Çünkü vicdan seçici olmaya başladığında adalet sakatlanır. Adalet sakatlandığında hukuk gücün arkasından yürümeye başlar. Hukuk gücün arkasından yürüdüğünde ise hakikat yalnız kalır.
Ve hakikat yalnız kaldığında, kazanan hiç kimse olmaz.
News
