107 gün. 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği ve binlerce kişinin ölümüne, küresel enerji fiyatlarının rekor seviyelere çıkmasına yol açan saldırılarla başlayan çatışma, 15 Haziran’da Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğuyla imzalanan mutabakat zaptıyla durdu.

Soru şu: Bu, gerçek bir kapanış mı, yoksa daha büyük bir hesaplaşmanın arasındaki mola mı?

Savaş; Ali Hamaney’in öldürülmesi, İran’ın ABD üslerini ve Körfez enerji altyapısını hedef alan füze saldırıları ve Hürmüz Boğazı’nın aylarca kapalı kalmasıylaküresel düzeni sarstı. Mutabakat; düşmanlıkların sona erdirilmesini, Hürmüz’ün açılmasını, ABD’nin deniz ablukasını kaldırmasını ve ticari kısıtlamaların hafifletilmesini öngörüyor.
60 günlük müzakere penceresinde nükleer programın akıbeti, stokların imhası ve 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonların serbest bırakılması masada.

Ekonomik rahatlama sınırlı.
ABD’de benzin fiyatları Mart’tan bu yana ilk kez 4 doların altına inse de hâlâ savaş öncesinin %34 üzerinde.
IEA Başkanı Fatih Birol’un “Vazo kırıldı” sözü, güven ortamının kolayca geri gelmeyeceğini özetliyor.

Kazananlar nettir ama tablo karmaşık.
ABD, petrol şokunu atlattı; Trump “anlaşma yapan başkan” imajını güçlendirdi.

İran ise varlıklarına erişim sağladı ama liderliğini kaybetti, nükleer stokları müzakere konusu oldu ve zayıflamış bir konumdan masaya oturdu.

Somut maliyetler ağır basıyor.

Masanın dışında kalan aktörler denklemi bozabilir: Rusya, nükleer anlaşmayı enerji egemenliğine tehdit görüyor; Çin, fonların serbest kalmasını dolar dışı ticaret için fırsat sayıyor.

İsrail’in Lübnan saldırısı ise müzakereleri çökertmeye dönük bilinçli bir sabotaj.

Trump “olmaması gerekirdi” dedi ama durduramadı.

Kırılganlıklar derin.

İran’ın Hizbullah, Hamas ve Husiler üzerindeki etkisi sınırlı; savaş boyunca bağımsız hareket ettikleri görüldü.

Devrim Muhafızları’nın sertlik yanlısı kanadı, stokların imhasını iç siyasette kabul ettirmek zorunda.

Bu, rejim içi güç savaşıdır ve Ali Hamaney sonrası meşruiyet kaybı, öngörülemez manevraları artırıyor.

Türkiye’nin konumu kritik.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, arabuluculukta Türkiye’ye teşekkür etti.

Erdoğan’ın hızlı açıklaması, Ankara’nın izleyici değil aktör olduğunu gösteriyor.
Petrol ithalat faturasının 100 milyar dolara çıkma riski geriledi; uzmanlar 73-78 milyar dolar bandını öngörüyor.
Türk lirası üzerindeki baskı hafifledi.
İran’ın entegrasyonu, Türkiye’yi enerji koridoru ve transit güzergâh olarak öne çıkarabilir.
Ancak toparlanacak bir İran, Suriye ve Orta Asya’da Türkiye ile daha özgür bir pozisyondan rekabet edecek.

Fırsat ile rekabet aynı pakette.

Ankara için zorluk, üç büyük gücün (Rusya, Çin, ABD) baskıları arasında dengeyi koruyarak hem enerji koridoru hem arabulucu kimliğini sürdürmek.

Türkiye ve Cumhur Başkanı Erdoğan Açısından Uyarılar…

• Diplomatik denge: ABD, Rusya ve Çin’in çıkarları arasında sıkışmak Ankara’yı kolayca hedef hâline getirebilir.
Erdoğan’ın hızlı refleksleri avantajdır; fakat bu reflekslerin stratejik sabırla desteklenmesi gerekir.

• Ekonomik pencere: İran’ın entegrasyonu fırsatlar sunuyor; ancak tek koridora bağımlılık Türkiye’yi kırılgan hâle getirir. Enerji alternatiflerinin çeşitlendirilmesi şarttır.

• Bölgesel rekabet: İran toparlandığında Suriye ve Orta Asya’da Türkiye ile daha özgür bir pozisyondan rekabet edecek.
Bu tabloyu fırsat kadar sertleşecek rekabetin zemini olarak görmek gerekir.

• İç politika etkisi: Enerji faturası ve TL üzerindeki baskının hafiflemesi kısa vadede rahatlama sağlar; fakat kalıcı olması dış politikada dengeli ve öngörülebilir bir çizgiye bağlıdır.

Son söz: Türkiye için bu mutabakat bir fırsat penceresi ama aynı zamanda bir tuzak ihtimali.

Erdoğan’ın yapması gereken, diplomatik zincirde aktör olmayı sürdürürken, her şeyin yeniden bozulabileceğini varsayarak hazırlıklı kalmaktır.

60 gün, köklü çözüm için kısa; bu mutabakat en iyi ihtimalle yeni bir başlangıç, en kötü ihtimalle daha derin bir çöküş öncesindeki son fırsat.