Kanunlar değişiyor, yönetmelikler yenileniyor; peki vatandaş hakkını gerçekten alabiliyor mu?

Türkiye’de tüketici hakları konusunda yıllardır hukukçuların, tüketici örgütlerinin ve gönüllülerin verdiği mücadele önemli kazanımlar ortaya çıkardı.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketicinin ekonomik çıkarlarının korunmasını, zararlarının giderilmesini ve bilinçlendirilmesini amaçlıyor.

Ancak bugün asıl sorulması gereken soru şudur:

Kanun var mı? Evet. Peki vatandaş bu kanundan yararlanabiliyor mu?

2026 yılında Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılabilecek parasal sınır 186 bin TL olarak belirlendi.

Başvurular tüketicinin yerleşim yerinden veya işlemin yapıldığı yerden yapılabiliyor.

Bu düzenlemeler önemli. Fakat tüketici hakkının gerçek anlamda korunması yalnızca yeni sınırlar belirlemekle mümkün değildir.

Çünkü tüketici çoğu zaman karşısında güçlü bir şirket, banka, sigorta kuruluşu, telekomünikasyon firması veya hizmet sağlayıcı buluyor.
Vatandaş ise elindeki faturayla, sözleşmeyle ve sınırlı hukuki bilgisiyle hakkını aramaya çalışıyor.

İşte sorun tam burada başlıyor.

Tüketici hakkını bilmiyorsa mağdur oluyor.

Hakkını biliyorsa bu kez başvuru süreçleri, belgeler, bekleme süreleri ve hukuki prosedürlerle karşılaşıyor.

Tüketici haklarını savunmak yalnızca bir mevzuat meselesi değildir. Bu aynı zamanda bir adalet ve sosyal devlet meselesidir.

Yıllardır tüketici hakları alanında mücadele eden avukatların, tüketici derneklerinin ve gönüllülerin en önemli katkısı da vatandaşın yalnız olmadığını göstermektir.

Hukuki mücadele sayesinde tüketicinin ayıplı maldan haksız ücretlendirmeye, sözleşmelerdeki haksız şartlardan yanıltıcı uygulamalara kadar pek çok konuda hakkını arayabileceği mekanizmalar güçlenmiştir.

Fakat bugün yeni bir tartışmaya ihtiyacımız var:

Tüketici Hakem Heyetleri daha hızlı karar verebiliyor mu?

Verilen kararlar zamanında uygulanıyor mu?

Vatandaş hakkını almak için aylarca mücadele etmek zorunda kalıyor mu?

Büyük şirketlerle vatandaş arasındaki güç farkını azaltacak mekanizmalar yeterli mi?

Ticaret Bakanlığı da 2025 yılında Tüketici Hakem Heyetlerinin kapatılmadığını, aksine yeniden yapılandırılarak daha hızlı ve ihtisaslaşmış hale getirileceğini açıkladı.

Bu açıklama önemli olmakla birlikte, vatandaşın görmek istediği şey yalnızca düzenleme değil, sonuçtur.

Çünkü tüketici için adalet, kararın verilmesiyle bitmez.

Adalet, vatandaşın hakkını gerçekten aldığı gün gerçekleşir.

Bugün Türkiye’nin ihtiyacı, tüketici haklarının sadece kanun maddelerinde değil; markette, bankada, hastanede, ulaşımda, internet hizmetinde, konut sektöründe ve günlük hayatın her alanında etkili biçimde uygulanmasıdır.

Tüketici korunmuyorsa, yalnızca birey mağdur olmaz.

Toplumun hukuka ve adalete olan güveni de zarar görür.

Bu nedenle artık şu soruyu sormanın zamanı geldi:

“Tüketici hakkını arayabiliyor mu?” değil, “Tüketicinin hakkını almasını nasıl garanti edeceğiz?”

Kanunların amacı yalnızca hak vermek değil, o hakkın kullanılmasını mümkün kılmaktır.

Tüketici güçlü olursa piyasa da disipline olur.

Çünkü gerçek anlamda güçlü bir ekonomi, yalnızca güçlü şirketlerle değil; hakkını bilen ve hakkını alabildiği bir sistemde yaşayan güçlü tüketicilerle mümkündür.