Kur’an’ı okuyup da adaleti bırakıp zulme meyleden, helal haram sınırlarını çiğneyen, rüşvet, hile ve yalanla yaşayan, Allah’ın hükmünü hevasına kurban eden insan, Resûlullah’ın ifadesiyle, “İnsanların en şerlisi” olmaktan korkmalıdır.

“İnsanların en şerlisi, Allah’ın kitabını okuyup onun hükümlerine riayet etmeyen kimsedir.” (Nesâî)

Kur’an sadece okunmak için değil, hayatı inşa etmek için, ahlakı güzelleştirmek için, eşleri, evladı, ticareti, toplumu ıslah etmek için gönderilmiştir.

Allah’ın kendilerine gazap ettiği bir topluluğu dost edinenleri görmedin mi?

“Onlar ne sizdendirler, ne de onlardan.” (Mücadele:14)

Bu iki ilahi uyarı, dinine karşı samimi görünmeyip, Kur’an’ı okuduğu halde ona bağlanmayan, menfaat uğruna kimliğini, inancını ve duruşunu kaybeden insanlar hakkında çok ciddi mesajlar taşımaktadır.

Ayetin bahsettiği insanlar, müslümanlara ait görünürler,

onların yanında yürürler,

fakat kalpleri Allah’ın gazap ettiği topluluklara bağlıdır.

Onlar, ne müslümanlara tam sadıktır, ne de dost edinmeye çalıştıkları kimselere gerçekten bağlıdır.

“Ne sizdendirler ne de onlardan.”

Bu, Kur’an’ın tabiriyle kişiliksiz, prensipsiz, omurgasız bir hayat demektir.

“(Münafıklar) iki taraf arasında bocalayıp dururlar; ne müminlere bağlanırlar ne de kâfirlere. Allah kimi saptırırsa artık onun için bir yol bulamazsın.” (Nisa: 143)

Her günahın her gafletin ve her yasak şehvetin kaynağı kişinin kendi nefsinden razı olması kendini beğenmesidir.

Her taat ve ibadetin, uyanık olmanın ve iffetin kaynağı da kişinin nefsinden razı olmaması onu itham etmesi ve onu kınaması kendini beğenmemesidir.

Mü’min dikkatle ve insafla bakar ve düşünürse gerek kendinde ve gerek çevresinde ve gerekse dünyada vuku bulan bütün sıkıntıların kaynağı kötülüğü çokça emreden nefistir, nefse yön veren şeytandır.

Yine insaflı vicdanlı düşünüp  bakarsa kendinde çevresinde ve bütün dünyada vuku bulan bütün iyiliklerin ve güzelliklerin kaynağı çokça kötülüğü emreden nefse ve dolayısıyla şeytana muhalefette bulacaktır.

Nefsi tezkiye etmiş bir toplumda fakirler cömert, zenginler mütevazi,  gençler itaatkar olduğunda böyle bir toplumda yaşanır.

Nefsine mağlup olan dolayısıyla şeytana kanan ve aldanan bir toplumda zenginler cimri, fakirler kibirli, ihtiyarlar günahkar olursa böyle bir toplumda yaşamak sıkıntılı bir yaşamdır.

Yüce Allah’ın lütfettiği imanla muvaffak kıldığı salih amellerle ve meşru vesilelerle tezkiye bulan nefis sahibi kurtulmuştur.

Günahlarla, gafletle, masiyetle,  haram lokma ile iç içe olan nefsin sahibi de zayi olmuştur zarar görmüştür.

Her mü’min ölmeden önce kötülüğü çokça emreden nefsin tezkiyesi ve tasfiyesi için ne kadar gayret ederse o kadar kârlı çıkar.

Allah’ım!

Bizlerin ve bütün mü’minlerin nefislerine takvasını ver, nefislerimizi tezkiye eyle.

Amin!