Kabir, kabir hayatı ve kabir ziyareti…

Kabir, arapça bir kelime olup “ölen bir insanın defnedildiği yer” anlamına gelmektedir.

Dilimizde daha çok kabir yerine arapça “ziyaret edilen yer” anlamına gelen mezar kelimesi kullanılmaktadır.

Kabir hayatı; insanın ölümüyle başlayıp kıyamet koptuktan sonra yeniden dirilişine kadar süren, dünya ile ahiret arasındaki geçiş dönemidir.

Bu dönem berzah âlemi diye de adlandırılmaktadır.

Berzah sözlük olarak, “iki şey arasındaki perde” anlamına gelmektedir.

İslâm inancında kişi kabre defnedilince  Münker- Nekir diye isimlendirilen melekler tarafından sorgulanır.

Mlekler: “Rabbin kim, peygamberin kim, dinin ne, kitabın ne, kıblen neresi?” diye sorular sorarlar.

Sorulara doğru cevap verenler rahat bir kabir hayatı ile ödüllendirilirken cevap veremeyenler sıkıntılı bir kabir hayatıyla cezalandırılırlar.

Peygamber Efendimiz (s.a.v) bu durumu:

“Kabir ya cennet bahçelerinden bir bahçe ya da cehennem çukurlarından bir çukurdur.” diye beyan etmişlerdir. ( Tirmizî, kıyame, 26)

İnsan hayatı üç aşamalıdır diyebiliriz.

Birinci olarak dünya hayatı: Ruhun bedenle birlikte olduğu şu anda yaşadığımız hayat.

İkinci olarak berzah hayatı: Ruhun dünyada birlikte olduğu bedenden ayrıldığı, insanın kabir sorguları karşısındaki tavrına göre yaşayacağı hayat.

Üçüncü olarak da ahiret hayatı: Kıyametin kopup berzah âleminin bittiği ruhların cesetlere dönmeleri ve insanların kabirlerinden kalkıp dirilmeleriyle başlayan hayat.

Anlaşıldığı gibi berzah hayatı dünya ve ahiret hayatı arasında yaşanan bir zamandır.

Dünya ve berzah hayatı fani, ahiret hayatı ise ebedidir.

Dünya hayatı çalışma, bir nevi ekip dikme hayatıdır.

Ahiret ise çalışmanın, ekip dikmenin karşılığını görme, hasılatını elde etme hayatıdır.

Elbette ki insan ameline göre karşılığını görecektir.

Dinimize göre kabirler gösterişten uzak, sade olmalı, israftan kaçınılarak lüks ve şatafatlı yapılar halinde olmamalıdır.

Kabrin yerinin belli olması için üzerinde sadece kimlik bilgilerinin bulunduğu bir taşın dikilmesi caizdir.

Dinimize göre kabir ziyareti müstehap/ menduptur.

Peygamber Efendimiz (s.a.v) ilk yıllarda cahiliye adetlerinin revaçta olduğundan Kabir ziyaretini men etmiş daha sonra islâm itikadının kuvvetlenip cahiliye adetlerinin mahzurları anlaşılıp tevhid akidesi kuvvetlenince, ahireti hatırlatıp ibret alınmasını sağladığı için kabirlerin ziyaret edilmesini teşvik etmiş ve şöyle buyurmuştur: “Kabirleri ziyaret ediniz. Çünkü kabirleri ziyaret, size ahireti hatırlatır.” (İbn mâce, cenaiz,47)

Peygamber Efendimiz (s.a.v) de sıkça Baki kabristanına giderek ziyarette bulunur,

“Selâm size, ey bu diyârın mümin ve müslim halkı! İnşâallah yakında biz de aranıza katılacağız. Allah’ın (c.c) bizi de sizi de bağışlamasını dilerim.” derdi.

(Müslim, cenaiz, 104)

Kabir ziyaretine abdestli gidilmesi daha faziletlidir.

Kabre varınca ayaş ucunda durup yüz baş ucuna bakar vaziyette Kur’an-ı Kerim’den

Yasin, Mülk, Fatiha ve İhlâs surelerini okumak sevabını ziyaret edilen ve kabristanda bulunan tüm mevtaların ruhlarına bağışlamak müstehaptır.

Kabir ziyaretinde kabirde yatan kişiden medet ummak (kişinin dileğinin yerine getirilmesini kabirde yatan kişiden istemek), bez bağlamak, mum dikmek, anahtar sürtmek, ev veya araba resimleri çizmek, mum yakmak, ölü adına adak dileyip kesmek gibi islâm adabına uymayan davranışlarda bulunmak caiz değildir.

Ayrıca kabirlerin üzerine oturmak, üzerlerine basıp çiğnemek, yüksek sesle ağlamak, kabri öpmek, etrafında tavaf etmek ve mezar başında namaz kılmak mekruh olup yasaklanan davranışlardandır.

Kabir ziyaretlerinin ölümü ve ahireti hatırlatma, ibret alma, insanı züht ve takvaya yöneltme, aşırı dünya hırsını ve haram işlemeyi engelleme, kişiyi iyilik yapmaya yöneltme gibi faydaları vardır.

Yüce Rabbim bizlere kabirlerden ibret almayı ve son nefesimizi imam ile vermeyi nasip etmesini niyaz ederim.

Cumamız hayra vesile olsun.

Selâmlarımla.