Türkiye’nin Savunma Kapasitesi ve Küresel Jeopolitik Riskler
Bu metin, derin bir analiz yapılarak bir görüş ortaya koymakta; geçmiş, günümüz ve geleceğimizle ilgili önemli detaylar vermektedir.
Türkiye’nin Hazırlık Durumu
Türkiye olarak hava, kara ve deniz savunmasında böyle bir savaşa hazır mıyız?
Bu soru, özellikle İran’ın olası bir parçalanma senaryosu (Suriye veya Irak modeli) gündeme geldiğinde hayati önem kazanır.
İran’ın çöküşü Türkiye’ye hem doğrudan hem dolaylı etkiler yaratır; bunların başında büyük bir göç dalgası gelir.
Ancak İran, bir Arap ulusu değildir; tarihsel ve jeopolitik yapısıyla çok farklı bir dirence sahiptir. 1980-88 İran-Irak Savaşı’nda ABD’nin rolü, savaşı çıkarmak değil, uzamasından stratejik çıkar sağlamaktı.
Soğuk Savaş boyunca ABD, kenar kuşak (Rimland) teorisi ile Sovyetler’i çevrelerken, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’nda komünizm tehdidi nedeniyle Türkiye’ye göz yumdu.
Soğuk Savaş Sonrası: Yeni Dünya Düzeni ve “Clean Break”
1990’da Soğuk Savaş bittiğinde ABD durmadı. Pax Americana’dan Bellum Americana’ya geçildi. 1997’de neocon çevrelerce hazırlanan “Clean Break” raporu, İsrail’in güvenliğini ABD jeopolitiğiyle birleştirerek Irak, Suriye, Libya ve nihayet İran’ın hedef alınmasının yolunu açtı.
Bu belge ABD devlet politikası olmasa da stratejik düşünceyi besledi. Yugoslavya’nın parçalanması, NATO genişlemesi ve Ortadoğu’daki müdahaleler bu çerçevede gerçekleşti.
ABD’nin Göreli Güç Kaybı ve Çin’in Yükselişi
Bugün ABD’nin dünya üretimindeki payı %15’e gerilerken, Çin %28’e ulaştı. ABD’nin savaş gemisi sayısı 5.600’den 290’a düştü, borcu 36 trilyon dolar. Ancak bu çöküş değil, göreli güç kaybıdır; ABD hâlâ teknoloji, finans ve askeri alanda liderdir.
Asıl mesele, Çin’in 2030’a kadar dünyanın en büyük ekonomisi olma yolunda ilerlemesidir.
Ray Dalio’nun tezi: Yükselen güç mevcut güce yaklaştığında çatışma kaçınılmazdır. Almanya-İngiltere (I. Dünya Savaşı), Japonya-ABD (II. Dünya Savaşı), Sovyetler-ABD (Soğuk Savaş) örnekleri bunu gösteriyor.
Enerji Savaşları: Hortumları Kesme Stratejisi
Çin, tükettiği petrolün %73’ünü ithal ediyor.
Kendi üretimi yetmediği için dışa bağımlı.
Bu bağımlılık, ABD’nin stratejik hamlelerinin hedefi oldu:
• Venezuela: Günde 800 bin varil petrol Çin’e gidiyordu. Maduro’nun devrilmesiyle bu hat kesildi.
• İran: Günde 1,5 milyon varil petrol Çin’e akıyordu. İsrail-ABD operasyonlarıyla savaş ortamı yaratıldı, hat durdu.
• Rusya: Yaptırımlarla kısıldı.
• Suudi Arabistan: Bölgedeki savaş ortamı üretimi düşürdü.
Son iki ayda Çin’in petrol tedarikinin %20’si kesildi. Kimse fark etmedi çünkü herkes İran’a bakıyordu.
Oysa amaç belli: Dünyanın en büyük motorunun (Çin) yakıtını kesmek.
İpek Yolu ve Avrupa Cephesi
Çin, sadece enerji hatlarına değil, aynı zamanda Modern İpek Yolu (Kuşak ve Yol Projesi) ile Avrupa’ya kara ticaret ağı kurmaya çalışıyordu.
Almanya, Fransa, İtalya yavaşça Çin’e kayıyordu. ABD için bu ikinci varoluşsal krizdi: Avrupa’yı kaybetmek.
Tam bu noktada İran vuruldu. Çünkü İran, İpek Yolu’nun Ortadoğu’daki kritik bağlantı noktasıydı. İstikrarı bombalamak, Çin’in Avrupa’ya kara yolunu bozdu.
Tek hamleyle hem enerji hem ticaret yolu hedef alındı.
Tayvan: Nihai Çatışma Noktası
Tüm bu hamleler, Tayvan üzerinde yaşanacak olası bir ABD-Çin savaşının hazırlığı.
Dünyanın en gelişmiş çiplerinin %90’ı Tayvan’da üretiliyor.
Tayvan’ı kontrol eden, 21. yüzyıl teknolojisini kontrol eder. ABD “Tayvan’ı destekleyeceğiz”, Çin “Tayvan bizimdir, gerekirse güç kullanırız” diyor.
Uzlaşma yok. İki boksör ringe çıkmadan önce biri rakibinin suyunu kesiyor, yemeğini engelliyor, müttefiklerini ayırıyor. Ring: Tayvan. Ve ringe çıkış her gün yaklaşıyor.
ABD’nin Kazancı: Silah Satışları
Her savaş ortamı yeni silah anlaşmaları demek. İran vuruldu, Körfez ülkeleri tehdit altında hissetti.
Suudi Arabistan, BAE, Katar savunma bütçelerini fırlattı. Siparişler ABD savunma şirketlerine gidiyor.
Tek strateji, beş kazanç: Çin’in enerji hatlarını kes, ticaret yolunu boz, bölgeyi kontrol et, silah satışıyla kasayı doldur, Çin’i Tayvan savaşına güçsüz sok.
Türkiye’nin Askerî Hazırlığı ve Bölgesel Riskler
Tüm bu küresel tabloda Türkiye’nin konumu hassastır.
Kara kuvvetleri güçlü, deniz kuvvetleri caydırıcı, ancak hava savunması en kritik açık. F-16 filosu yaşlanıyor, TAI Kaan 2030 sonrası devrede.
S-400 entegrasyon sorunlu, Hisar ve Siper sistemleri henüz tam katmanlı savunma sağlamıyor.
İran’ın çöküşü Türkiye için üç büyük risk doğurur:
1. Göç: 90 milyonluk İran’dan gelecek dalga, 6 milyon Suriyeli’nin yarattığı yükü katlar.
2. Güvenlik boşluğu: İran’ın kuzeybatısında PKK/PJAK alan kazanır.
3. Enerji ve ticaret: 6-10 milyar dolarlık ticaret hacmi, doğalgaz hattı ve transit yollar kesintiye uğrar.
Sonuç;
1. ABD küresel güç olmaya devam ediyor, ancak göreli üstünlüğü azalıyor. Çok kutuplu sisteme geçiliyor.
2. Çin hedefte. Venezuela, İran, Rusya, Suudi Arabistan üzerinden enerji hatları kesiliyor; İpek Yolu bozuluyor; Tayvan’a sıra geliyor.
3. İran’ın çökmesi kolay değil ama yıpratma savaşı sürüyor.
4. Türkiye bölgesel savaşlara hazır, büyük güç savaşına hazır değil. Öncelik, hava savunmasını tamamlamak ve enerji/ticaret bağlantılarını çeşitlendirmek olmalı.
Türkiye, bu büyük satranç tahtasında hem İran’la komşuluk hem de NATO üyeliği nedeniyle dikkatli manevra yapmak zorunda.
Küresel savaşın gölgesi düşerken, asıl savaşın Çin’i kuşatma stratejisi olduğunu görmek, Türkiye’nin kendi çıkarlarını koruması için elzemdir.
Vesselam.
NOT: Gidişat böyle devam ederse Lübnan, kâğıt üzerinde bağımsız bir devlet olarak varlığını sürdürebilir; ancak fiilen egemenliğini kaybetme riskiyle karşı karşıyadır.
Sürekli askerî baskı, hava sahasının kontrolü ve güvenlik kararlarının İsrail tarafından belirlenmesi, ülkenin bağımsızlık kapasitesini aşındırmaktadır.
Bu koşullar altında Lübnan, klasik anlamda bir müstemleke niteliği kazanmasa da stratejik olarak İsrail’in güvenlik kuşatması içinde hareket etmek zorunda kalan bir devlet konumuna sürüklenir.
Ortaya çıkan bu tablo, devlet egemenliğinin fiilen erimesi anlamına gelir.
News
