Vatanını seven, devletine bağlı her vatandaş güçlü bir Türkiye ister.

Ancak güçlü devlet, vatandaşını gereksiz yüklerle karşı karşıya bırakan değil; haklarını koruyan, adalet duygusunu güçlendiren devlettir.
Yurt dışı çıkış harcı da bu anlayış çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gereken bir uygulamadır.

Bir ülkenin vatandaşı olmak sadece haklardan değil, sorumluluklardan da oluşur. Vergimizi veririz, kamu hizmetlerine katkı sağlarız, yasal yükümlülüklerimizi yerine getiririz.

Devletimize karşı görevlerimizi yerine getirmek hepimizin ortak sorumluluğudur.

Ancak insanın aklına şu soru geliyor: Bir vatandaş, kendi ülkesinden ayrılırken neden ayrıca bir harç ödemek zorunda bırakılır?

Aslında bu uygulama sanıldığı kadar eski değildir.

Yurt dışı çıkış harcı ilk kez 2001 yılında yürürlüğe girmiş, 2007 yılında ise yeni bir yasal düzenlemeyle bugünkü sistemin temelleri oluşturulmuştur.

Aradan geçen yıllarda uygulama kalıcı hâle gelmiş olsa da, gerekliliği ve adaleti konusundaki tartışmalar hâlâ devam etmektedir.

Hukuki dayanağının bulunması, uygulamanın adalet bakımından tartışılmasına engel değildir. Çünkü hukuk ile hakkaniyet her zaman aynı noktada buluşmayabilir.

Bir uygulamanın kanuni olması, toplumun tamamı tarafından adil bulunduğu anlamına gelmez.

Seyahat özgürlüğü, çağdaş hukuk sistemlerinde temel hak ve özgürlüklerden biridir.

Devletin kamu hizmetlerini sürdürebilmesi için gelir elde etmesi elbette doğal ve gereklidir.

Ancak bu gelirin, vatandaşın kendi ülkesinden ayrıldığı anda alınan bir harç üzerinden sağlanması, üzerinde yeniden düşünülmesi gereken bir yöntemdir.

Üstelik bu uygulama; eğitim, sağlık, ticaret, bilim, kültür, iş veya aile ziyareti gibi çok farklı nedenlerle yurt dışına çıkan herkesi kapsamaktadır.
Seyahatin amacı ne olursa olsun, vatandaşın sınır kapısından çıkarken ilave bir ödeme yapmak zorunda kalması birçok kişi tarafından gerekli görülmemektedir.

Devletin mali ihtiyaçları ile vatandaşın temel hak ve özgürlükleri arasında dengeli bir yaklaşım kurulması, sosyal devlet anlayışının da bir gereğidir.
Kamu gelirleri elbette önemlidir; ancak bunların vatandaşın seyahat özgürlüğünü doğrudan etkileyen bir uygulama yerine, daha kapsayıcı ve farklı mali kaynaklarla karşılanması hem kamu vicdanını güçlendirecek hem de devlet-vatandaş ilişkisini olumlu yönde etkileyecektir.

Devlet, milletin ortak çatısıdır. Devletimizin güçlü, mali yapısının sağlam ve kamu hizmetlerinin kesintisiz olmasını elbette hepimiz isteriz.
Çünkü güçlü devlet, güçlü millet demektir. Ancak devletin gerçek gücü, vatandaşına yeni yükler getirmekten değil; adaleti tesis eden, güven veren ve vatandaşının hayatını kolaylaştıran politikalar üretmesinden gelir. Milliyetçilik; yalnızca vatan sevgisini dile getirmek değil, aynı zamanda o vatanda yaşayan insanların hakkını, hukukunu ve huzurunu da gözetmektir.

Bu nedenle yurt dışı çıkış harcının yeniden değerlendirilmesi ve kaldırılması, yalnızca ekonomik bir düzenleme değil; aynı zamanda vatandaş odaklı yönetim anlayışını güçlendirecek önemli bir adım olacaktır.

Devlet, vatandaşını ülkesinden ayrılırken ek bir mali yükle karşılamak yerine, onun özgürce seyahat edebilmesini esas alan bir yaklaşımı benimseyebilir.

Sonuç olarak mesele sadece bir harç meselesi değildir.

Asıl soru şudur: Bir vatandaş, kendi ülkesinden çıkarken neden ayrıca bir çıkış harcı ödemek zorunda olsun?

Bu soruya verilecek cevap, yalnızca mali politikaları değil; hukuk devleti, sosyal devlet ve vatandaş-devlet ilişkisini de yakından ilgilendirmektedir.

Kanaatimce bu uygulamanın yeniden değerlendirilmesi ve kaldırılması yönündeki düşünce, devlete karşı bir yaklaşım değil; tam aksine devlet ile vatandaş arasındaki güven bağını daha da güçlendirecek yapıcı bir öneridir.
Güçlü Türkiye idealine giden yol, güçlü ekonomi kadar güçlü bir adalet anlayışından ve vatandaşına güven veren bir devlet anlayışından da geçmektedir.

Devletine güvenen, devleti tarafından değer gördüğünü hisseden vatandaş, ülkesine olan bağlılığını daha güçlü şekilde ortaya koyacaktır.